Pigułka informacyjna na temat projektowania person w projektach biznesowych

Temat projektowania person został opisany w polskim internecie wzdłuż i wszerz pod względem przekazywania wiedzy dla kolejnych projektantów. W tym artykule staramy się opisać wartość projektowania person z perspektywy biznesu, który zamawia nową kampanię, stronę internetową lub aplikację, wykonywaną wewnętrznie lub przez inna firmę.

Czym jest persona i dlaczego powinieneś o niej wiedzieć?

Znany cytat amerykańskiego przedsiębiorcy Michaela Della „Firma, która nie istnieje w Internecie, za pięć lat przestanie istnieć w ogóle.” jest dzisiaj oczywistym stwierdzeniem. Żyjemy dzisiaj w czasach, w których jedną z pierwszych rzeczy planowanych przy tworzeniu nowej firmy jest temat wizerunku w internecie.

Tworzenie aplikacji i stron internetowych z roku na rok jest coraz tańsze, coraz więcej firm może pozwolić sobie na inwestowanie większych kwót pieniędzy w rozwój technologii – bez względu czy chodzi o lepsza stronę, czy aplikację mobilną, w każdym z tych przypadków przydają się persony.

Czym jest Persona? To zbiór założeń przedstawiających na papierze teoretyczną osobę, potencjalnie zainteresowaną naszymi usługami, produktem itp. Taka wyimaginowana osoba pomaga spojrzeć na to, co tworzymy, oczami innej osoby, która mogłaby z tego narzędzia korzystać.

Dzisiaj coraz więcej przedsiębiorców jest świadomych tego, że tworzą strony internetowe i aplikacje nie dla siebie, ale dla użytkowników. Zapomnienie o tym fakcie może doprowadzić do sytuacji w której nikt poza nami nie będzie korzystał z produktu, który stworzyliśmy.

Jak ograniczyć ryzyko stworzenia niechcianego rozwiązania

Przygotowanie person na etapie projektowania makiet funkcjonalnych, czy pisania specyfikacji, nie rozwiąże wszystkich naszych problemów i nie uchroni przed popełniem błędów – może natomiast w istotny sposób ograniczyć ich ilość i pozwolić się skupić na rzeczach, które z perspektywy biznesowej będą realnie ważne dla szerszej grupy klientów.

Proces przygotowania persony sprowadza się do opisania i odpowiedzi na szereg różnych pytań, które pozwalają segmentować daną osobę i sprowadzić ją do szeregu cech opisujących ogólnie zachowania u osób podobnych do tej persony. Ważniejsze z danych persony, które zbieramy można sprowadzić do: wielkości miasta, płci, statusu związkowego, rodzaju wykonywanej pracy, zarobków itp.

Podczas przygotowania person, w celu ułatwienia wyobrażenia sobie danej osoby możemy puścić wodze fantazji i opisać w jaki sposób wygląda dzień danej osoby, jak korzysta z internetu, jakie aplikacje są w kręgu jej zainteresowań. Każda z tych informacji dodaje nam kolejny mały detal wpływający na końcowy wizerunek danej persony.

Dzięki przygotowaniu takiej persony możemy w pewien sposób wejść w jej buty i podczas projektowania strony internetowej zwrócić uwagę na istotne elementy w bardziej empatyczny sposób. W końcu to, co dla właściciela firmy może mieć znaczenie (jak np. duże logo), dla końcowego użytkownika może być jedynie przeszkadzaczem zajmującym zbyt duża część ekranu, jednocześnie odwracającym uwagę od treści, które są istotne.

Właśnie dlatego przygotowanie person jest taki istotne z perspektywy biznesowej. Empatyczne podejście pozwala przygotować rozwiązania, które nie tylko realnie, ale i w autentyczny sposób odpowiadają dzisiaj na potrzeby grupy docelowej. W obecnych czasach, jakkolwiek strasznie to może brzmieć, tylko autentyczne marki są w stanie przebić się do klientów, zdobywając ich uwagę.

Odwrotność, która może zapobiec próbie uszczęśliwiania wszystkich

Tak, jak każdy bohater ma swojego przeciwnika, tak persony mają swoje antypersony – przykład typu osoby, która w idealnym świecie nie będzie korzystać z naszego rozwiązania. Do dzisaij całkiem wiele firm zakłada, że ich grupą docelową są „wszyscy użytkownicy internetu”, jednak po dłuższej analizie i zastanowieniu się można dojść do wniosku, że trafianie do wszystkich wcale nie jest wyznacznikiem sukcesu.

Najlepszym przykładem, który niejeden startup mógł przeżyć na własnej skórze, jest temat przygotowania cennika danej usługi. Z podstawowych praw ekonomicznych wiemy, że (na rynku idealnym) im niższa cena, tym większy popyt na dobra sprzedawane przez przedsiębiorców.

Niestety, o ile na pierwszy rzut oka może wydawać się, że najlepszym sposobem na zdobycie większej liczby użytkowników jest obniżenie ceny, szybko może się okazać, że taka decyzja może skierować finanse firmy na równię pochyłą. Większa liczba klientów najczęściej prowadzi do większej liczby problemów zgłaszanych przez tych klientów. W internecie jest dużo świadectw firm technologicznych które na własnej skórze dowiedziały się, że użytkownicy płacący niskie ceny za usługi, są dużo bardziej wymagający i zawracający głowę, niż użytkownicy, którzy płacą kilkukrotnie większą cenę (za tę samą usługę).

Przygotowanie Antypersony może pomóc przewidzieć taką sytuację, dzięki czemu skoncentrujemy się na klientach dla których pomimo wielokrotnie wyższej (niż standardowa) ceny, wartość naszego rozwiązania będzie znacznie bardziej doceniona, a jednocześnie ilość potencjalnych problemów będzie zminimalizowana.

O czym pamiętać będąc przedsiębiorcą

Jeżeli mielibyśmy sprowadzić ten artykuł do krótkiego podsumowania w stylu TLDR (too long didn’t read), zrobilibyśmy następująco:

„Jeżeli jako przedsiębiorca skupiasz się na rzeczach, które są ważne jedynie z Twojej perspektywy, a nie z perspektywy potencjalnych użytkowników – możesz przeoczyć wiele szans na lepsze, bardziej zrozumiałe odpowiedzenie na ich potrzeby.

Oprócz informacji na temat tego, jakich osób chcesz i jak chcesz rozwiązać ich problemy – równie ważna jest odpowiedź na pytanie – jakich osób nie chcesz i jak możesz ograniczyć szansę obecności na Twojej stronie / narzędziu.”

Skoncentrowanie się na tych dwóch aspektach pozwoli Ci wyjść z własnych przyzwyczajeń myślowych, otwierając się na inne osoby, dla których ostatecznie tworzysz swoje narzędzie.